Sliki od Regionot  

РЕКА ЧЕРАВА   


ИЗВЕШТАЈ ЗА СОСТОЈБАТА НА ЖИВОТНАТА СРЕДИНА ВО СЛИВОТ НА РЕКА ЧЕРАВА
Оливер Аврамоски, АЛЛКООП Македонија

Web-мапа
Барај


          ПРЕДГОВОР


Во септември 2002, „Алијансата за соработка за езерата во Охрид и Преспа“ и здружението „Туризам и животна средина“ го започнаа проектот „Да ја спасиме прекуграничната река Черава: Изготвување на план за управување со сливот на река Черава“, поддржан од фондацијата „Институт отворено опшетство“. Поттикнати од искуството стекнато низ реализацијата на „Проектот за заштита на Охридско Езеро“, идејата беше, со проектот да се промовира приодот за управување на Охридско Езеро на ниво на сливно подрачје и тоа преку воспоставување на локални групи или здруженија за планирање на ниво на пот-слив. Крајната цел е поголемо вклучување на локалните субјекти и постигнување на решенија кои соодветсвуваат на локалните општествени, економски и еколошки состојби и вредности. Во сливот на Охридско Езеро, пот-сливот на река Черава се истакнува со неколку особености. Черава е единствената прекугранична река во сливот на Охридско Езеро. Распложивите податоци покажуваат дека река Черава е еден од најголемите извори на загадување на Охридско Езеро со фосфор и фекални бактерии. Загадувањето во најголем дел се создава на албанска страна, но ефектите од тоа силно се чувствуваат и на македонската страна, особено во крајбрежната зона на Охридско Езеро во околината на устието на реката. Реонот околу устието на реката во Охридско Езеро е исклучително значаен поради природните вредности и туристичката атрактивност. Оттука, загадувањето на река Черава може да биде извор на прекугранични конфликти. Но, наместо извор на потенцијален конфликт, Черава треба да биде катализатор на идниот развој на прекуграничната соработка во регионот, а посебно во врска со управувањето со Охридско Езеро и неговиот слив.





"Тимот за проценка" во текот на теренското инстражување во сливот на река Черава


Во основа, целта на проектот е да се поддржи населението од сливот на река Черава во активностите за постигнување на стопански и општествен развој низ одржување и унапредување на квалитетот на животната средина. Поконкретно, целите на проектот се:
  • Воспоставување на рамка за заедничко управување со земјиштето, водите и живиот свет на начин што ќе обезбеди нивно одржливо и правично користење;
  • Промоција на донесување на одлуки базирани на консензус и доброволна соработка меѓу граѓаните, стопанските субјекти, групите за заштита на животната средина и локалните самоуправи во сливот на река Черава, како и помеѓу државните органи на Албанија и Македонија;
  • Подготвување на план за управување со сливот на река Черава.
Во рамките на проектот, ќе биде воспоставена заедничка албанско/македонска локална група за планирање за сливот – „Совет за сливот на река Черава“ (ССРЧ) – за да служи како рамка за организирање на процесот на планирање во сливот со широко учество на локалното население. За да се поттикне и олесни учеството на локалните и регионалните управи и јавноста во воспоставување на ССРЧ, во почетокот на октомври 2002, во рамките на воведната работилница на проектот, се формира „Иницијативен одбор за формирање на совет за сливот на река Черава“.
Додека процесот за воспоставување на ССРЧ е во тек, го подготвивме овој извештај за да служи како основа за изработка на „План за управување со сливот на Река Черава“, откако ќе бидат избрани членовите на Советот. Овој извештај дава првичен преглед на состојбата на животната средина во сливот на река Черава и содржи информации кои ќе му послужат на ССРЧ во изборот и разбирањето на приоритетните прашања/проблеми како и за тоа што може да се направи во врска со нив. Информациите во овој извештај се собрани од различни извори. Извештајот е создаден во консултација со луѓе од органите на управата (државни, регионални и локални), невладините организации и локалните заедници. За членовите на „Тимот за проценка“, во октомври 2002, беше организирана дводневна екскурзија во сливот на река Черава со цел да се соберат повеќе податоци низ директно набљудување и разговори со граѓаните од сливот. Информациите кои можеме да ги користиме во планирањето за сливот доаѓаат од најразлични извори – лични согледувања, пријатели, технички персонал, книги и извештаи, државни извештаи, медиуми, научни студии и т.н. Заедно, сите овие извори на информации ни помагаат да го надградиме нашето знаење и да донесеме решенија за иднината. „Формалните“ информации се важни затоа што ни овозможуваат објективен поглед на тоа што се случува и зошто се случува. Сепак, особено за албанскиот дел од сливот, има недостаток од „формални“ информации – информации собрани по формален пат, со точност што може да се провери, како што се пописи, формални прегледи, проби и т.н. Од друга страна, „неформалните“ информации – локалните погледи и опсервации, личните забелешки и верувања – се полесно достапни. И едните и другите информации се важни за планирањето. Важно е да се има во предвид дека овој извештај и информациите кои ги содржи се добиени од сознанија кои беа достапни со ресурсите и времето расположиви на проектниот тим. На сите пропусти во податоците и информациите ќе се посвети внимание во следните чекори од процесот на планирање. Финалниот продукт е професионална проценка на авторот и не мора обврзно да ги одразува погледите на сите членови на „Тимот за проценка“.
Web master: Oliver Avramoski


Содржина     Следна