|
KONTEKSTI MJEDISOR: NJE
ANALIZE
|
|
Menaxhimi i pyjeve dhe i biodiversitetit
Pemet dhe pyjet jane kritike per shendetin dhe funksionimin e duhur te
luginave. Pyjet mbrojne furnizimin e ujit, frenojne permbytjet, mbushin
rrjedhat ujore nentokesore, sigurojne ambjente çlodhese per njeriun dhe
te rendesishme per kafshet e egra dhe nje numur te madh produktesh druri.
Nepermjet filtrimit te ndotesve nga ajri dhe uji, ruajtjes se ujit dhe perberesve
ushqimore, mbrojtjes se dherave, fushave lymore dhe perrenjve dhe duke siguruar
nevojat estetike dhe ato te tjera njerezore, pyjet sjellin perfitime te dukshme
per tokat, ujerat dhe komunitetet. Prandaj, degradimi i pyjeve apo shpyllezimi,
vecanerisht i rrepirave, i pjerresive te paqendrueshme, ka shume pasoja serioze
dhe te pafavorshme. Efekti i drejtperdrejte i shpyllezimit ka rritur erozionin
e dherave, humbjen e perberesve ushqimore, dhe reduktimin e kapacitetit mbajtes
te ujit ne lugine. Derdhja e shpejte e ujit dhe ngarkesat e rritura te pikut
pas rreshjeve te medha te shiut mund te shkaktojne permbytje, kryesisht
nga perrenjte malore qe rrokullisen nga rrepirat e thikta per ne fushe.
Pasoja tjeter eshte depozitimi i sedimenteve ne rezervuare, duke reduktuar
kapacitetin e tyre mbajtes dhe rregullues, si dhe demtimet ne stacionet
dhe kanalet e vaditjes.
Sektori i pyjeve ne pjesen Shqiptare te Pellgut Ujembledhes perballet me
problemet e shpyllezimit dhe te menaxhimit. Qeveria Shqiptare e pasluftes
ka investuar shume persa i perket pyllezimit, megjithate, shume nga keto
perpjekje u kompensuan nga pastrimi i pyjeve dhe kullotave per te arritur
objektivin e pavaresise ne prodhimin e ushqimit. Varesia nga druret per ngrohje
kontribuon me shume ne perdorimin e madh te pyjeve. Nderprerjet e energjise
gjate dimrit per shkak te disa krizave energjitike ne Shqiperi dhe mungesa
e burimeve alternative te energjise e ka perkeqesuar me tej situaten. Varferia
rurale ka nxitur me tej prerjen e pakontrolluar duke qene se nje pjese e
drureve per lende djegese jane shitur.
|
|
The illegal cutting of the forests for firewood
is the most serious problem of the forestry sector in the Albanian part
of the watershed.
|
|
Ne 1997 Qeveria Shqiptare formuloi „Strategjine e Zhvillimit
Bujqesor” e njohur edhe si „Strategjia e Gjelber” ku Tranzicioni drejt nje
Ekonomie te drejtuar nga Tregu ne Sektorin e Pyjeve eshte nje nga 6 strategjite
te politikave specifike. Hidhet supozimi se te drejtat e pafuqishme te pronesise
jane arsyet per shpyllezimin ne shume zona, dhe gjithashtu inkurajojne aktivitetet
shteruese te resurseve. Ne mbeshtetje te kesaj strategjie, ekziston nje
projekt ne vazhdim – Programi i Zhvillimit te Pyjeve Private ne Shqiperi
– mbeshtetur nga USAID. Ne kuadrin e ketij projekti, ne bashkepunim me Sektorin
e Pyjeve te Rrethit Pogradec, plantacionet e geshtenjave (te konsideruara
per te qene drure frutore) rreth fshatit Stropcke u jane rikthyer ish-pronareve.
Rezultatet fillestare tregojne se keto lloj masash mund te kontribuojne
ne procesin e kthimit te pyllit (te geshtenjave). Vec kesaj, per te mbrojtur
diversitetin e pasur biologjik, pjesa Shqiptare e Pellgut Ujembledhes se
Lumit te Çerraves eshte perfshire ne Zonen e Peisazhit te Mbrojtur te Pogradecit
(40°47’33” – 41°5’33”N dhe 20°35’ – 20°50’E; 273.23 km2), e deklaruar me
1999 nga nje vendim i Qeverise se Republikes se Shqiperise. Ajo mbulon ne
pjesen Shqiptare Pellgun Ujembledhes se Liqenit te Ohrit, duke perfshire
102.48 km2 pyje dhe 111.4 km2 siperfaqe ujore. Pervec progresit te bere
kohet e fundit, supershtresat vazhdojne te jene nje kercenim madhor per
ekosistemet ne lugine, vecanerisht per pyjet. Mbledhja e pakontrolluar e
bimeve mjekesore per industrine farmaceutike gjithashtu rrezikon biodiversitetin
ne lugine.
|
|
Schematic description of the interdependence betwen the
land and water in a watershed
|
|
Ne pjesen Maqedonase te Pellgut Ujembledhes
pylli menaxhohet nga Parku Kombetar i Galicices. Pjesa Maqedonase e Malit
te Galicices (227 km2) eshte deklaruar Park Kombetar me 1958, per bukurite
e tij te rralla natyrore, peisazhet dhe vlerat e tij estetike si dhe per
floren dhe faunen e pasur dhe te jashtezakonshme. Pengesa kryesore per perdorimin
mbeshtetes te pyllit eshte skema ekzistuese financiare ku prerja dhe transporti
i trupave sanitare perben te vetmet te ardhura te parkut kombetar. Eshte
nje problem i ngutshem qe Parku Kombetar i Galicices zhvillon nje plan te
integruar menaxhimi ne bashkepunim me ministrite perkatese dhe me nje perfshirje
te gjere te OJQ-ve mjedisore dhe komuniteteve lokale.
Vec kesaj, pjesa Maqedonase e Liqenit te Ohrit eshte deklaruar gjithashtu
nje Zone e Mbrojtur sipas Konventes se Kombeve te Bashkuara mbi Vendet e
Trashegimise Boterore. Megjithate, statusi i mbrojtur i Liqenit te Ohrit
dhe i pjeses Maqedonase te Pellgut Ujembledhes te Lumit te Çerraves, ka provuar
te jete i pamjaftueshem per ruajtjen dhe mbrojtjen e biodiversitetit te zonave.
Per shembull, per shkak te perkeqesimit te cilesise se ujit, diversiteti
i peshqve cyprinus ne bregun e liqenit ne gryken e Lumit te Çerraves eshte
me i paket krahasuar me seksionet e pastruara te bregut te Liqenit te Ohrit.
|
|
|
|
|
përmbajtje <<<
>>>
|
|
|
|
|
